Chung tay gỡ khó giúp người dân sớm vượt qua khó khăn do Covid-19

Ngay sau khi Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do ảnh hưởng của Covid-19, tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, nhằm đẩy nhanh tiến độ chi trả nguồn hỗ trợ để các đối tượng kịp thời khắc phục khó khăn. Tuy vậy, thực tế triển khai gói hỗ trợ của Chính phủ tại địa phương này cũng nảy sinh một số vướng mắc, cần sớm bổ sung giải pháp để tháo gỡ.

Chung tay gỡ khó giúp người dân sớm vượt qua khó khăn do Covid-19

Phường Kỳ Long (thị xã Kỳ Anh) chi trả nguồn hỗ trợ cho các đối tượng người có công, bảo trợ xã hội.

Khẩn trương, đúng đối tượng

Ngày 29-4, huyện Thạch Hà là đơn vị đầu tiên ở Hà Tĩnh triển khai chi trả gói hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi Covid-19, theo Nghị quyết số 42 /NQ-CP ngày 9-4 của Chính phủ. Việc chi trả được tiến hành chỉ sau năm ngày Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 15 về việc thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19. Tinh thần chỉ đạo khẩn trương, cấp bách bảo đảm các chính sách đến với người dân một cách nhanh nhất của Đảng và Nhà nước đã được địa phương cụ thể hóa bằng kết quả tiếp cận chính sách của người dân.

Thương binh Lê Danh Hợi, ở thôn Thanh Minh, trị trấn Thạch Hà phấn khởi cho biết: “Chúng tôi vừa biết được thông tin về chính sách hỗ trợ của Chính phủ thì hôm sau UBND thị trấn đã mời người dân đến nhận tiền hỗ trợ theo quy định. Quá trình thực hiện chính sách của Nhà nước được chính quyền các cấp tiến hành rất khẩn trương và minh bạch”.

Theo Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà Trần Việt Hà, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do ảnh hưởng bởi Covid-19 và kế hoạch triển khai Nghị quyết 42 của tỉnh Hà Tĩnh, UBND huyện Thạch Hà đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 42, nhằm chủ động rà soát, thẩm định danh sách các đối tượng bị ảnh hưởng, đồng thời thành lập các tổ công tác khẩn trương tiến hành việc chi trả và giám sát quá trình thực hiện chính sách tại các địa phương. Bên cạnh đó, địa phương đã chủ động cấp ứng kinh phí để thực hiện việc chi trả cho các nhóm đối tượng người có công, gia đình chính sách. Tính đến ngày 6-5, huyện Thạch Hà đã thực hiện chi trả cho 9.218 đối tượng, với tổng số tiền gần 14 tỷ đồng.

Cũng như huyện Thạch Hà, thành phố Hà Tĩnh đã hoàn thành việc giải ngân nguồn hỗ trợ cho hơn 9.300 đối tượng thuộc ba nhóm đối tượng: Người có công với cách mạng hưởng trợ cấp ưu đãi hàng tháng, đối tượng bảo trợ xã hội hưởng trợ cấp thường xuyên, nhân khẩu thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Theo Phó Trưởng phòng LĐ, TB và XH thành phố Hà Tĩnh Nguyễn Kim Xuyến, sở dĩ thành phố sớm hoàn thành kế hỗ trợ cho người dân thuộc các nhóm đối tượng ưu tiên là nhờ sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị trên địa bàn. Sau khi Sở LĐ, TB và XH chuyển cơ sở dữ liệu quản lý nhóm đối tượng gia đình chính sách và bảo trợ xã hội, thành phố đã khẩn trương rà soát, đối chiếu, bổ sung các đối tượng nằm trong chính sách hiện đang có mặt trên địa bàn để tránh sự trùng lặp về đối tượng thụ hưởng từ đó giải ngân nguồn hỗ trợ một cách kịp thời, chính xác.

Với cách làm đó, đến thời điểm hiện nay, tỉnh Hà Tĩnh đã tiến hành chi trả hơn 68 tỷ đồng cho 55.427 người bị ảnh hưởng. Theo lãnh đạo Sở LĐ, TB và XH Hà Tĩnh, với tinh thần quyết liệt, khẩn trương, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và giám sát thực hiện Nghị quyết 42 của Chính phủ được các địa phương, đơn vị tích cực, chủ động thực hiện. Song song với việc chủ động cấp ứng kinh phí hơn 221 tỷ đồng hỗ trợ người dân gặp khó khăn do ảnh hưởng bởi Covid-19, tỉnh Hà Tĩnh đã thành lập hai đoàn giám sát theo hai nhóm đối tượng bảo trợ xã hội và người lao động với sự tham gia của cán bộ mặt trận và các tổ chức chính trị xã hội, nhằm phát huy hiệu quả tính nhân văn, minh bạch của chính sách.

Gỡ vướng...

Theo Giám đốc Sở LĐ, TB và XH Hà Tĩnh, Nguyễn Trí Lạc, trên tinh thần khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch, các địa phương đơn vị trên địa bàn đã triển khai đồng bộ các giải pháp và huy động cả hệ thống chính trị từ cơ sở đến tỉnh vào cuộc, nhằm bảo đảm thực hiện kịp thời, đầy đủ các chính sách hỗ trợ của nhà nước đối với nhân dân. Tuy vậy, quá trình thực hiện, bước đầu đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc cần có sự chung tay tháo gỡ của các bộ, ngành trung ương.

Quyết định 15/2020/QĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ là văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 42 của Chính phủ, nhưng trong văn bản lại không quy định mức hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng được nêu trong Nghị quyết 42. Vì vậy khi triển khai, các địa phương thiếu các căn cứ quan trọng để xem xét, giải quyết chính sách. Liên quan đến chính sách hỗ trợ người lao động tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, nghỉ việc không hưởng lương được quy định tại Điều 1, Quyết định số 15 có những khó khăn, bất cập trong việc thực hiện. Thí dụ, những lao động tạm hoãn thực hiện hợp đồng, nghỉ việc không hưởng lương trước ngày 1-4-2020 sẽ không thuộc đối tượng được áp dụng chính sách hỗ trợ, bởi mốc thời gian được đưa ra để thực hiện chỉ tính từ ngày 1-4 đến ngày 1-6-2020. Trong khi đó, trên thực tế có nhiều trường hợp người lao động đã tạm hoãn hợp đồng, nghỉ việc không hưởng lương do ảnh hưởng bởi dịch từ tháng 2 và 3-2020.

Đoàn giám sát của UBMTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh thực hiện việc giám sát quá trình triển khai chính sách tại huyện Thạch Hà.

Cũng theo Trưởng phòng Lao động, Việc làm (Sở LĐ, TB và XH Hà Tĩnh) Đặng Văn Dũng, quy định chỉ xem xét và giải quyết chính sách với người lao động làm việc trong các doanh nghiệp. Như vậy, đối với lao động có đóng Bảo hiểm xã hội và làm việc theo hợp đồng lao động tại các đơn vị, tổ chức không thuộc loại hình hoạt động của doanh nghiệp bao gồm người lao động làm việc tại HTX, tổ hợp tác, người lao động làm việc tại hộ kinh doanh cá thể, người lao động giảng dạy ở các cơ sở giáo dục, đào tạo, cơ sở dạy nghề dân lập, tư thục không hoạt động theo mô hình doanh nghiệp… sẽ không được xem xét, giải quyết chính sách theo quyết định.

“Trên thực tế, đơn vị chúng tôi được Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp phép. Quá trình hoạt động chúng tôi tuân thủ việc ký kết hợp đồng lao động, Luật lao động và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nước. Nếu không được thụ hưởng chính sách hỗ trợ của nhà nước, quả thực những đơn vị như chúng tôi rất thiệt thòi”, Giám đốc Trung tâm dịch vụ, du học Edu Line Trần Thiên Lý trăn trở.

Theo phản ánh của lãnh đạo các địa phương, thực tế vẫn còn nhiều nhóm lao động khác làm nghề tự do bị giảm sâu về thu nhập nhưng lại không nằm trong sáu nhóm, ngành nghề được áp dụng chính sách nên không được xem xét hỗ trợ, điều này dễ phát sinh thắc mắc và gây ra những khó khăn trong việc nhận dạng đối tượng, hướng dẫn kê khai, thẩm định hồ sơ và xem xét giải quyết chính sách.

Trưởng phòng LĐ, TB và XH Thạch Hà Nguyễn Thị Thúy Loan cho biết, việc thực hiện chính sách an sinh xã hội lần này chưa có tiền lệ nên công tác tham mưu, triển khai ban đầu vẫn còn lúng túng, hệ thống văn bản, biểu mẫu thiếu thống nhất, còn thiếu nhiều trường dữ liệu quan trọng. Điều này sẽ không phát huy hết tính năng, hiệu quả của việc ứng dụng CNTT để trích xuất dữ liệu phục vụ công tác rà soát, quản lý đối tượng và thực hiện các biện pháp chống trùng đối tượng trong quá trình thực hiện chính sách. Bên cạnh đó, qua tìm hiểu được biết, quy trình thực hiện việc tiếp nhận, thẩm định, duyệt hồ sơ hiện đang mang tính đơn lẻ, dẫn đến việc phát sinh khối lượng công việc lớn, gây ra những áp lực đối với quá trình thực hiện, giám sát./.