Đón đầu các giải pháp đáp ứng yêu cầu của người cao tuổi

Đứng trước tốc độ già hóa dân số ngày càng cao, những chính sách hỗ trợ người cao tuổi cần được triển khai ngay để giải quyết các vấn đề về trợ cấp xã hội, an sinh xã hội.

Việt Nam đang thuộc top già hoá dân số nhanh nhất châu Á với thời gian chuyển sang dân số già là 17-20 năm, so với Pháp là 115 năm, Thụy Điển cần 85 năm, Mỹ cần 69 năm, Nhật Bản và Trung Quốc cần 26 năm. Trong khi số lượng người cao tuổi rất cao khoảng 11.313.200 người (chiếm khoảng 11,95% dân số). Dự báo đến năm 2035, tỷ lệ người cao tuổi của Việt Nam sẽ vào khoảng 20% và năm 2050 là 30% dân số. Do đó, Việt Nam sẽ chịu áp lực lớn trong việc chăm sóc, trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi.

Khám chữa bệnh cho người cao tuổi. Tạp chí BHXH

Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ LĐ-TB-XH), dự kiến đến năm 2030, số người cao tuổi tại Việt Nam có nhu cầu vào chăm sóc tại các cơ sở khoảng 20.000 người, trong đó đối tượng thuộc diện bảo trợ xã hội khoảng 5.000 người. Các cơ sở ngoài công lập cung ứng khoảng 5.000 giường điều dưỡng.

Trước những thách thức lớn trên, Bộ LĐ-TB-XH đang phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xây dựng quy hoạch phát triển mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội đáp ứng yêu cầu của người cao tuổi. Ông Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH cho biết, Bộ đang tập trung nghiên cứu, hoàn thiện khuôn khổ luật pháp, cơ chế, chính sách phát triển hệ thống chăm sóc, trợ giúp người cao tuổi, trong đó chú trọng cơ chế chính sách hợp tác công tư trong chăm sóc người cao tuổi; đa dạng hóa các mô hình chăm sóc người cao tuổi; nâng cao năng lực cán bộ quản lý và phát triển nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi. Cụ thể, phát triển mạng lưới cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc, điều dưỡng người cao tuổi thế gắn với chăm sóc tại gia đình, cộng đồng. Kết hợp giám sát, đánh giá công tác chăm sóc người cao tuổi.

­­­­Bên cạnh đó, Bộ LĐ-TB-XH còn đề xuất Dự án “Tăng cường cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và người yếu thế chất lượng cao”. Trong giai đoạn 2021-2025, Việt Nam cần huy động nguồn lực để đáp ứng nhu cầu đầu tư để giải quyết vấn đề già hóa dân số và chăm sóc, cần hỗ trợ kỹ thuật để xây dựng một hệ thống chăm sóc, trợ giúp người cao tuổi bền vững và hiệu quả. Dự án này sẽ tập trung nguồn lực để nâng cao năng lực quản trị hệ thống chăm sóc người cao tuổi và đối tượng yếu thế; mở rộng và tăng cường năng lực cung cấp dịch vụ chăm sóc, trợ giúp người cao tuổi, đối tượng yếu thế ở cả khu vực công và tư nhân.

Ngoài dự án trên, Bộ LĐ-TB-XH cũng đang xây dựng dự thảo Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi giai đoạn 2021-2030. Chương trình đặt ra mục tiêu tăng cường khả năng tiếp cận với cảc dịch vụ xã hội cơ bản, bảo đảm quyền an sinh xã hội của người cao tuổi. Phấn đấu đến năm 2025 giảm tỷ lệ người cao tuổi nghèo xuống ngang bằng với tỷ lệ nghèo chung của cả nước; mở rộng độ bao phủ người cao tuổi được   hưởng chính sách trợ cấp xã hội (lương hưu xã hội) lên 1,5-2%/năm; 100% người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn không có người phụng dưỡng được trợ giúp chăm sóc tại cộng đồng hoặc nuôi dưỡng trong các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, trong đó ít nhất 80% người cao tuổi được chăm sóc tại cộng đồng; ít nhất 90% tổng số xã, phường, thị trấn có quỹ chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Ở Việt Nam, nhóm người cao tuổi được ưu tiên nhất trong số các nhóm dân cư. Quốc hội đã ban hành Luật Người cao tuổi với mục tiêu không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân, đặc biệt là cải thiện, bảo đảm mức sống tối thiểu của người dân, trong đó có người cao tuổi. Đến nay, tỷ lệ người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế đã đạt 95%. Theo quy định, người cao tuổi từ 80 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp. Từ năm 2016-2020, Việt Nam đã hình thành được 425 cơ sở trợ giúp xã hội (khoảng 100 cơ sở trợ giúp xã hội có chăm sóc, điều dưỡng người cao tuổi, công suất phục vụ khoảng 10.000 giường chăm sóc cao tuổi). Hàng chục nghìn người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn được đưa vào chăm sóc, nuôi dưỡng.

Phương Linh