Hệ lụy từ những vụ mua bán người

Trong những chuyến công tác vùng cao gần đây, chúng tôi có dịp đến thăm một số nạn nhân và gia đình nạn nhân trong các vụ mua bán người, do đơn vị Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Điện Biên cung cấp. Chứng kiến cuộc sống hiện tại của họ, chúng tôi thấy rằng, hệ lụy phía sau mỗi vụ mua bán người để lại luôn là nỗi đau nghiệt ngã, dai dẳng cả thể xác và tinh thần…

Nỗi đau người mẹ mất con

Đưa chúng tôi vào bản Nậm Pan 1, xã Mường Toong (huyện Mường Nhé), Trung úy Giàng A Chứ, cán bộ Đội Cảnh sát hình sự - kinh tế - ma túy (Công an huyện Mường Nhé), cho biết: Đã từng trực tiếp tham gia đấu tranh, bóc gỡ nhiều vụ án mua bán người trên địa bàn huyện Mường Nhé, nhưng vụ ở bản Nậm Pan 1 (diễn ra cách đây 2 năm) là vụ khiến anh ám ảnh sâu sắc nhất. Bởi nạn nhân là cháu bé mới vài tháng tuổi, còn mẹ của cháu là phụ nữ đơn thân, hiện đang sinh sống trong bản.

Theo lời kể của Trung úy Chứ, vào một đêm tháng 6/2017, người phụ nữ đơn thân Giàng Thị Mẩy (SN 1991) cùng con trai là Sùng A Minh (2 tháng tuổi) đang ngủ, thì bất ngờ có một số đối tượng lạ mặt xông vào nhà khống chế, bắt cóc cháu Minh mang đi. Nhận được tin báo của Giàng Thị Mẩy, cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an huyện Mường Nhé) và lực lượng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh) đã nhanh chóng vào cuộc tìm hiểu, xác minh.

he luy tu nhung vu mua ban nguoi
Em Sùng Thị Lù, bản Huổi Chạ, xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé - nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc may mắn được lực lượng chức năng giải cứu trở về địa phương.

Trong thời gian ngắn, lực lượng chức năng đã bắt được các đối tượng thực hiện hành vi bắt cóc cháu bé. Mục đích của chúng là đem bán cho một người đàn ông Trung Quốc tại biên giới tỉnh Lào Cai để lấy tiền tiêu xài. Hành vi độc ác của chúng đã bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc. Tuy nhiên, điều đáng buồn là trước khi bị bắt, nhóm đối tượng đã thực hiện trót lọt hành vi bán cháu Minh sang Trung Quốc. Tung tích của cháu Minh đến nay vẫn là dấu chấm hỏi. Còn Giàng Thị Mẩy đã hai hơn hai năm nay không ngày nào vơi nỗi nhớ người con trai bé nhỏ, tội nghiệp của mình.

Mặc dù đã được cung cấp một số thông tin trước, nhưng khi gặp Giàng Thị Mẩy trong căn nhà vắng vẻ giữa bản Nậm Pan 1, chúng tôi vẫn rơi nước mắt thương cảm cho hoàn cảnh của người mẹ bị mất con. Mẩy trông già nua hơn so với tuổi, cơ thể gầy gò, gương mặt tiều tụy và thất thần, thường nhìn xa xăm, vô định.

Khi được hỏi về cháu Minh, Mẩy trào nước mắt, kể: “Tôi không có chồng nên khi mang thai tôi thường bị dân bản coi thường. Tuy vậy, niềm vui có con đã giúp tôi vượt qua hoàn cảnh, nỗ lực lao động sản xuất. Vậy mà kẻ xấu đã nhẫn tâm cướp đi tình cảm gắn bó của mẹ con tôi. Từ ngày con mất tích, tôi đau lòng lắm và rất nhớ con. Đã 2 năm rồi, nếu còn sống chắc con tôi đã biết đi, biết nói. Không biết bây giờ con lưu lạc nơi đâu bên đất khách quê người và có được nuôi dạy, chăm sóc hay không?”.

Từ ngày vắng tiếng con trẻ, căn nhà lụp xụp, tối tăm của Mẩy càng thêm trống trải. Ngoài đồ dùng, quần áo, khăn, tã của cháu Minh thì trong nhà chẳng có vật dụng gì. Mẩy không thiết tha lao động, bỏ hoang ruộng vườn, nương rẫy. Theo người dân trong bản Nậm Pan 1, có thời gian Mẩy trở nên mất ý thức, thường xuyên la hét, khóc lóc, vài ngày không ăn uống. Do đó, chị em phụ nữ trong bản Nậm Pan 1 thường đến nhà động viên, sẻ chia và góp gạo nấu cơm cho Mẩy ăn.

Nạn nhân mặc cảm, tự ti

May mắn hơn trường hợp con trai của Giàng Thị Mẩy, nạn nhân Thào Thị Cá (SN 1992, trú tại bản Huổi Chạ 2, xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé) bị lừa bán sang Trung Quốc, sau đó đã được lực lượng chức năng giải cứu, trở về đoàn tụ với gia đình. Tuy nhiên, đã 2 năm trôi qua, Cá vẫn còn mặc cảm chuyện bị lừa bán nên em thường sợ sệt và không dám tiếp xúc với người ngoài.

Qua chia sẻ của ông Thào Sáy Gấu (bố đẻ của Thào Thị Cá), chúng tôi được biết: Cuối tháng 2/2017, Cá có quen biết và yêu đương một nam thanh niên tên là Vừ A Lử (trú tại xã Pa Tần, huyện Nậm Pồ). Lử đã có vợ con nhưng giấu Cá. Đến tháng 6/2017, Cá báo tin cho Lử là mình đã có thai. Sau đó Lử nảy sinh ý định bán Cá sang Trung Quốc, vừa có tiền tiêu, vừa tránh bị gia đình Lử phát hiện. Do đó, vào tháng 7/2017, đối tượng Lử lừa Cá tới TP. Lào Cai, bán cho một người đàn ông Trung Quốc, rồi bị bán qua tay nhiều người. Tới tháng 11/2017, Cá được cơ quan chức năng giải cứu trở về, còn Lử đã bị bắt. Chẳng bao lâu sau, Cá sinh con, đặt tên là Thào A Khánh.

“Trở về với gia đình, nhưng Cá luôn xấu hổ và tự ti. Cá thường im lặng nhiều ngày không nói chuyện với ai. Gia đình tôi thương Cá bao nhiêu thì càng thương cháu Khánh bấy nhiêu. Bởi bố cháu lại chính là kẻ nhẫn tâm, độc ác lừa bán mẹ cháu sang nước ngoài. Giờ đây khi cháu càng lớn, gia đình tôi càng thêm buồn rầu, lo lắng hơn, sợ cháu Khánh biết được sự thật đau lòng” - ông Thào Sáy Gấu chia sẻ trong nghẹn ngào.

Nghe tới đây, chúng tôi cũng lặng người, không biết nói gì để động viên gia đình. Xót xa nhìn thấy cháu Khánh (nay đã 2 tuổi) chơi đùa vui vẻ ngoài sân, chúng tôi chỉ mong sao cháu được lớn lên bình thường như bao trẻ khác.

Ở bản Huổi Chạ 2, xã Nậm Vì, có tới vài trường hợp nạn nhân đã trở về từ những vụ mua bán người. Họ đều là phụ nữ. Đặc điểm chung của họ sau khi trở về là sự mặc cảm, ái ngại với gia đình, dân bản; không dám kết hôn và sinh sống bình thường như bao người khác. Cá biệt, có người do xấu hổ đã bỏ xứ ra đi.

Trao đổi với chúng tôi, ông Sùng Vả Say, Trưởng bản Huổi Chạ 2, cho biết: “Mấy năm nay, trong bản có vài trường hợp nạn nhân trở về sau những vụ mua bán người, song đã bỏ bản đi làm ăn xa. Cũng có người vẫn ở lại bản sinh sống, nhưng đời sống lao động và sinh hoạt của họ trở nên khó khăn hơn, vì họ mặc cảm số phận, tự xa lánh mọi người. Chính vì thế, chính quyền bản cũng nỗ lực động viên tinh thần họ cùng gia đình; đồng thời tuyên truyền, phổ biến cho bà con dân bản chung tay hỗ trợ, sẻ chia, thấu hiểu để mỗi nạn nhân dần bớt đi mặc cảm, trở lại sinh sống hòa nhập với mọi người”.

Mong nỗi đau sẽ dần nguôi

Hành vi mua bán bất cứ thứ gì mà pháp luật nghiêm cấm đều gọi là tội phạm. Và tội phạm mua bán người là độc ác, man rợ nhất. Để kiếm lời, chúng không từ một thủ đoạn nào, kể cả bán người thân, chị em trong gia đình. Đó là trường hợp đau lòng diễn ra cách đây chưa đầy 1 năm tại xã Sính Phình, huyện Tủa Chùa.

Nạn nhân là Thào Thị Lỳ (SN 2003, trú tại thôn Đề Dê Hu, xã Sính Phình) vì tin tưởng chị gái ruột Thào Thị Là nên Lỳ đã bị chị gái và đồng bọn bán sang Trung Quốc để kiếm lời. Sau vài tháng lưu lạc đất khách, Lỳ may mắn được giải cứu trở về nhà, còn chị gái phải chịu sự trừng trị của pháp luật. Tuy vậy, nỗi đau đớn, oán hận người thân đã nhẫn tâm bán mình, đến giờ Thào Thị Lỳ vẫn chưa thể nguôi ngoai, khiến cuộc sống trong gia đình trở lên mâu thuẫn, bất hòa.

Vẫn biết, nỗi đau tinh thần của mỗi nạn nhân từng bị lừa bán không thể một sớm một chiều mà vơi bớt. Nhưng những bản án trừng phạt nghiêm khắc của pháp luật đối với tội phạm mua bán người, đã phần nào xoa bớt nỗi đau cho nạn nhân và gia đình. Mong rằng, khi năm tháng trôi qua và với sự chung tay, sẻ chia của cộng đồng, mỗi nạn nhân sau khi trở về địa phương sẽ dần tự tin, lạc quan và sớm tìm lại được cuộc sống bình thường như bao người trong xã hội.