Phụ nữ vùng cao thoát nghèo nhờ công nghệ 4.0

Việc áp dụng cách mạng công nghiệp 4.0 để kết nối và liên kết trong hoạt động sản xuất đã giúp nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số ở vùng cao thoát nghèo.

Đồng bào dân tộc thiểu số sống ở vùng cao chủ yếu làm nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên nên năng suất thấp. Trong vài năm gần đây, nhờ sự phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0, nhiều phụ nữ đã được tiếp cận với thông tin nên hoạt động sản xuất đã có những thay đổi tích cực.

Phụ nữ vùng cao chuyển đổi hoạt động sản xuất nhờ công nghệ 4.0 mang lại nhiều kết quả

Tại Đắk Nông có khoảng 34% dân số là dân tộc thiểu số sản xuất nông nghiệp tại địa phương, thu nhập không ổn định, đời sống khó khăn. Mấy năm gần đây, nhiều phụ nữ được tiếp cận thông tin đã mạnh dạn khôi phục các nghề truyền thống và kết nối với các phụ nữ ở địa phương khác để phát triển. Tại xã Đắk Nia, thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông thành lập tổ hợp tác dệt thổ cẩm, tuy nhiên việc tiêu thụ còn hạn chế, nhiều chị em có mong muốn bán hàng trên mạng nhưng chưa có kinh nghiệm. H’Bình, Tổ trưởng hợp tác xã cho biết, khó khăn lớn nhất là thị trường tiêu thụ chưa ổn định, mỗi tháng chị em dệt được 5 bộ, bán ra thị trường với giá 1,7 triệu/bộ, mong muốn là có thị trường tiêu thụ ổn định để việc làm ổn định, đồng thời mong muốn được học hỏi bán hàng trên mạng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông, bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, việc kết nối với các phụ nữ tại nhiều địa phương sẽ phát triển sản xuất, tạo điều kiện cho phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, áp dụng công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trên địa bàn tỉnh Đắk Nông. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có hơn 60% hợp tác xã tham gia các sàn thương mại điện tử để tiếp cận thị trường tiêu thụ sản phẩm bền vững, chủ động.

Tại Bắc Kạn có tỷ lệ hộ nghèo xếp thứ 3 trong số 11 tỉnh khu vực phía Bắc và đứng 6 trên cả nước với gần 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỉnh Bắc Kạn đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp giảm nghèo, như tổ chức thực hiện các phong trào thi đua sản xuất, xây dựng nông thôn mới, nuôi lợn đất tiết kiệm, thực hiện chương trình mỗi xã/phường một sản phẩm, xây dựng bản làng, khu dân cư văn hóa. Đặc biệt, là áp dụng cách mạng 4.0 nhưng cũng gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các hợp tác xã được thành lập để giúp chị em tiếp cận được thông tin, nâng cao hiểu biết phục vụ phát triển sản xuất.

Đáng chú ý là ý tưởng thành lập Liên hiệp hợp tác xã Nhung Lũy của chị Đinh Tuyết Nhung  đã góp phần khắc phục hàng loạt khó khăn của phụ nữ dân tộc thiểu số trên địa bàn. Muốn trở thành thành viên của Liên hiệp hợp tác xã cần phải đáp ứng tiêu chí về con người, sản phẩm phải có chứng nhận đầy đủ về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, cơ cấu mặt hàng phải đa dạng và phải đáp ứng được nguồn tài chính tối thiểu. 07 hợp tác xã đầu tiên đã được lựa chọn để xây dựng Liên minh hợp tác xã nông dược và du lịch cộng đồng tỉnh Bắc Kạn,

Chị Nhung cho biết: “Bắc Kạn là tỉnh tương đối xa các trung tâm thành phố lớn. Điều kiện giao thông, đi lại và canh tác rất khó khăn. Khó khăn thứ hai là tập tục canh tác cũ chưa được đổi mới của người dân địa phương. Khó khăn thứ ba là không có vốn để sản xuất. Điều chúng tôi cần nhất là sự kết nối để tạo mạng lưới sản phẩm tốt nhất và hỗ trợ tốt nhất về chất lượng sản phẩm, về quy cách đóng gói sản phẩm; và quan trọng nhất là kết nối để đưa sản phẩm đi xa hơn”.

Phụ nữ vùng cao sử dụng điện thoại kết nối mạng để liên kết phát triển sản phẩm

Cũng theo chị Nhung, việc áp dụng công nghệ 4.0 và sáng kiến 4M là một trong những giải pháp giúp bà con dân tộc thiểu số giảm nghèo bền vững. Quá trình này giúp phụ nữ dân tộc thiểu số thay đổi tư duy, phát huy nội lực, thấy cơ hội và gia nhập thị trường nhiều hơn. Sáng kiến 4M đã giúp kết nối được 26 hợp tác xã và tổ nhóm, với hơn 320 thành viên được hưởng lợi trực tiếp. Ngoài ra có khoảng 1500 người tại Bắc Kạn được hưởng lợi gián tiếp trong chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hợp tác xã và tổ, nhóm. Tại Bắc Kạn, 100% hợp tác xã đã thay đổi quy trình đóng gói sản phẩm đưa lên các sàn thương mại điện tử những sản phẩm có chất lượng, hình ảnh và nguồn gốc sản phẩm rõ ràng.

Đến nay, sau khi được học hỏi, hướng dẫn áp dụng công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhiều chị em phụ nữ đã biết sử dụng các thiết bị kết nối internet, tự tìm kiếm thông tin kiểm tra, phát triển nông sản. Bà Thân Thị Hà, Giám đốc vận hành chương trình Tổ chức tầm nhìn thế giới tại Việt Nam cho biết: “Chúng tôi hiện nay cũng đã giúp họ về trang thiết bị, tập huấn kỹ thuật và họ đã đang áp dụng phương pháp truy xuất nguồn gốc sản phẩm sử dụng công nghệ thông tin, giúp cho người dân, đặc biệt là nhóm dân tộc thiểu số, phụ nữ dân tộc thiểu số ngày càng có cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Hiện nay, tại Đăk Nông và Bắc Kạn đã thành lập nhiều hợp tác xã do phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ. Nhờ học hỏi, áp dụng công nghệ 4.0, việc sản xuất kinh doanh đã dần ổn định, mang lại thu nhập ổn định. Đặc biệt, với sáng kiến thành lập Liên hiệp hợp tác xã vì muốn giàu bền vững phải chung tay, tỉnh Bắc Kạn đang là địa phương đi đầu cả nước khi phát triển mô hình này, giúp nhau phát triển sản xuất, bảo đảm thị trường tiêu thụ.

Thông qua các hợp tác xã, nhiều sản phẩm nông sản, tiểu thủ công nghiệp được đăng bán trên các sàn thương mại điện tử như Lazada, Shopee với doanh thu khoảng 1 triệu đến 5 triệu đồng/ngày. Nhờ vậy, đời sống người dân được cải thiện, tại Bắc Kạn không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo cũng giảm, tăng trưởng kinh tế đạt mức trung bình khoảng 6,6%/năm. Còn Đắk Nông, tính đến hết năm 2019 tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm còn khoảng 24%.

Bà Caitlin Wiesen, Trưởng Đại diện thường trú,Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc UNDP tại Việt Nam cho biết: Dự án hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế nhờ áp dụng công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã tạo mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật, tăng cường năng lực cho các tổ, nhóm phụ nữ để áp dụng công nghệ, hướng dẫn bà con biết cách sử dụng các thiết bị công nghệ kết nối internet để giới thiệu sản phẩm nhanh hơn, tiếp cận thị trường rộng hơn nhờ vào cách tiêu thụ sản phẩm phi truyền thống. Trước đây bà con thường mang ra chợ phiên hoặc có thương lái vào tận vườn thu mua thì giờ đây bà con đã biết cách chụp ảnh, đóng gói bao bì có mẫu mã đẹp đưa lên quảng bá trên các sàn giao dịch thương mại điện tử. Điều này cho thấy, sự hợp tác chặt chẽ giữa các tổ chức phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số, doanh nhân, nhà khoa học và chính quyền địa phương là chìa khóa để khám phá những lợi thế của địa phương. Việc ứng dụng CNTT là mấu chốt để giảm nghèo bền vững.

Văn phòng điều phối quốc gia về giảm nghèo bền vững, Bộ LĐTB&XH cho biết, cách đây khoảng 4 năm nếu đến các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số ở Bắc Kạn hay Đắc Nông sinh sống thì khó có thể thấy bà con ở đây sử dụng máy tính, điện thoại hay máy tính bảng kết nối internet. Thế nhưng sau khi triển khai dự án hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, giảm nghèo và áp dụng công nghệ 4.0 thì bà con đã biết tận dụng lợi thế của internet để giới thiệu sản phẩm đến nhiều thị trường hơn.

Minh Anh