Quan tâm và tăng cường dạy tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số tại Bình Thuận

Những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Thuận luôn quan tâm tăng cường tiếng Việt cho học sinh bậc tiểu học, trẻ mầm non là người dân tộc thiểu số bằng các hoạt động thiết thực, đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú, thu hút trẻ đến trường, giúp các em tự tin giao tiếp và tham gia các hoạt động ngoại khóa.

Nhiều kết quả tích cực

Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025” trên địa bàn tỉnh được triển khai thực hiện tại 50 trường, 282 nhóm, lớp mầm non và 47 trường, 66 điểm trường tiểu học người dân tộc tiểu số ở 7 huyện trên địa bàn tỉnh, gồm: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Tánh Linh, Hàm Tân, Đức Linh.

Đến năm 2020, toàn tỉnh Bình Thuận đã có gần 5.000 trẻ mầm non dân tộc thiểu số đến trường (chiếm 51% tổng số trẻ em người dân tộc thiểu số) và được tăng cường học tiếng Việt. Hầu hết, các trẻ đều có khả năng nắm bắt ngôn ngữ tiếng Việt, thường xuyên giao tiếp bằng tiếng Việt, mạnh dạn, tự tin, có kiến thức cơ bản để bước vào lớp 1.

Đối với bậc tiểu học, chất lượng học tập môn tiếng Việt của học sinh cũng được nâng lên rõ rệt, nhất là năng lực sử dụng tiếng Việt của học sinh từ lớp 2 đến lớp 5 có nhiều tiến bộ. Đa số các em có khả năng nói, nghe hiểu để giao tiếp trong sinh hoạt và đáp ứng yêu cầu học tập.

Trường tiểu học Hàm Cần (Hàm Thuận Nam) tăng cường tiếng Việt cho học sinh vùng dân tộc thiểu số. Ảnh: Phạm Huệ

Hàng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo đều chỉ đạo các cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo như phối hợp với đài phát thanh truyền hình địa phương; qua bảng tuyên truyền của trường, của lớp; qua các buổi hội họp, qua tổ chức các ngày hội, ngày lễ, hội thi... để nâng cao nhận thức của cấp, các ngành, cộng đồng và phụ huynh về tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non và học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số.

Theo đó, qua 5 năm thực hiện đề án, các cấp ủy, chính quyền địa phương, ban, ngành, đoàn thể và cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ trẻ đã có chuyển biến tích cực trong nhận thức về sự cần thiết của việc tăng cường tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số. Các trường coi đây là một trong những giải pháp để duy trì kết quả phổ cập giáo dục tại các địa phương. Nhờ có môi trường giao tiếp nên vốn tiếng Việt của học sinh thêm phong phú.

Cô Đoàn Thị Liễu – Hiệu trưởng Trường mẫu giáo La Dạ cho biết: Năm 2016, nhà trường triển khai thực hiện “Đề án tăng cường tiếng Việt cho trẻ vùng đồng bào DTTS” (gọi tắt đề án) cùng với chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm. Năm học 2017 - 2018, Trường mầm non La Dạ vinh dự đón đoàn của Bộ Giáo dục - Đào tạo về thăm và kiểm tra công tác tăng cường tiếng Việt cho trẻ DTTS và được Bộ Giáo dục - Đào tạo đánh giá cao về chất lượng tăng cường tiếng việt cho trẻ tại trường.     

Theo đánh giá của nhà trường, đến nay 100% trẻ DTTS của trường sử dụng thành thạo tiếng Việt. Đặc biệt, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, linh hoạt hơn trong các hoạt động, ham thích đến trường. 

Triển khai thực hiện bằng nhiều giải pháp thiết thực

Để có được kết quả đó, trong những năm qua ngành giáo dục tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp thiết thực mang lại hiệu quả cao. Theo đó, đối với cấp tiểu học, trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các Phòng Giáo dục hướng dẫn các trường có học sinh người dân tộc tổ chức tăng cường tiếng Việt trong hè cho các em chuẩn bị vào lớp 1. 

Trong năm học, thực hiện dãn tiết dạy tiếng Việt (từ 350 tiết lên 500 đối với học sinh lớp 1), tăng cường tích hợp dạy tiếng Việt trong các môn học và các hoạt động giáo dục. Vận dụng các phương pháp dạy học tiếng Việt với tư cách dạy học ngôn ngữ thứ hai.

Đồng thời, tăng thời gian luyện nói cho học sinh, áp dụng những phương pháp phù hợp tùy theo các môn học nhưng đều chú trọng đến những yếu tố vừa truyền đạt kiến thức của bài học đồng thời tăng cường tiếng Việt bằng những trò chơi lồng ghép ở tất cả các môn học; chủ yếu là các trò chơi về ngôn ngữ, trò chơi trí tuệ sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt. 

Trẻ tham gia các khu vui chơi tại Trường mẫu giáo La Dạ. Ảnh: Thanh Thủy

Cùng với đó, tăng cường học liệu, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, xây dựng môi trường tiếng Việt trong trường học, như phát động phong trào tự làm đồ dùng đồ chơi tại trường. 

Tại các lớp học xây dựng góc thư viện, góc địa phương, các góc chơi khác, các khu vực chơi, cây xanh, các đồ chơi ngoài trời…; trong sân trường đều có gắn bảng tên bằng tiếng Việt để giúp trẻ tiếp xúc thường xuyên với tiếng Việt.ợc tính tích cực, sáng tạo của mình. Còn phía phụ huynh ngày càng nâng cao nhận thức, tin tưởng vào môi trường giáo dục của đơn vị nên việc huy động trẻ ra lớp của đơn vị ngày càng thuận lợi hơn, số lượng trẻ đến trường đều tăng lên so với hàng năm. 

Cùng với đó, đa số các trường bậc mầm non và tiểu học đã thực hiện khá tốt công tác xã hội hóa giáo dục, vận động phụ huynh và một số tổ chức, cá nhân hỗ trợ kinh phí ăn trưa, xây dựng bếp ăn, mua sắm các trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, xây dựng khu phát triển vận động, xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Đặc biệt, các mô hình như “Thư viện xanh”, “Thư viện di động”, “Thư viện thân thiện” chương trình “Tủ sách nhân ái”.... được quan tâm xây dựng nhằm khuyến khích các em đọc sách, tạo môi trường giao tiếp tiếng Việt, đồng thời góp phần xây dựng văn hóa đọc cho trẻ.

Ngoài ra, phối hợp với Đoàn thanh niên, hội Phụ nữ… xây dựng câu lạc bộ đọc sách tại thôn bản, hướng dẫn cha mẹ trẻ tạo dựng môi trường tiếng Việt tại nhà và tăng cường giao tiếp bằng tiếng Việt với trẻ; tổ chức cho các trẻ em mẫu giáo 5 tuổi giao lưu với học sinh tiểu học, tham gia ngày hội nói tiếng Việt…

Kim Hảo