UNICEF tại Việt Nam đánh giá cao sự cam kết của thành phố Đà Nẵng đối với trẻ em

Ngày 17/11, Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tổ chức kỷ niệm Ngày Trẻ em thế giới và công bố Báo cáo tóm tắt về phân tích tình hình trẻ em và trẻ vị thành niên của thành phố Đà Nẵng (SitAn).

Sáng kiến thành phố thân thiện với trẻ em (CFCI) được triển khai tại 31 quốc gia trên thế giới từ năm 1996 nhằm giải quyết thách thức về việc thực hiện các quyền của trẻ em trong một thế giới không ngừng đô thị hóa và phi tập trung.

Từ năm 2019, thành phố Đà Nẵng đã trở thành thành phố thứ hai tại Việt Nam, sau thành phố Hồ Chí Minh, chính thức tham gia Sáng kiến thành phố thân thiện với trẻ em với sự hỗ trợ của UNICEF. Để được công nhận là một thành phố thân thiện với trẻ em, Đà Nẵng đã trải qua một quá trình đánh giá nghiêm ngặt. Trong đó, Báo cáo phân tích tình hình trẻ em và vị thành niên thành phố Đà Nẵng (SitAn) là bước đầu tiên trong lộ trình, nhằm đánh giá chính xác thực trạng thực hiện các quyền trẻ em theo luật định trên địa bàn thành phố, qua đó xác định những ưu tiên để xây dựng thành phố thân thiện với trẻ em.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Miên tặng quà cho các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em khuyết tật... trên địa bàn. Ảnh: Công Tâm

Theo báo cáo SitAn, Đà Nẵng đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong công tác đảm bảo trẻ em được đến trường; học sinh phổ thông được học trong các cơ sở công lập đạt tỷ lệ cao, từ 93% đến trên 98%; tỷ suất tử vong mẹ và tỷ suất tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi, trẻ sơ sinh thấp hơn nhiều so với mức trung bình của cả nước. Đà Nẵng cũng đã thành lập ngân hàng sữa mẹ đầu tiên tại Việt Nam với 98,17% trẻ sơ sinh được bú mẹ trong vòng một giờ sau khi sinh; ban hành nhiều chính sách, chương trình an sinh xã hội trợ giúp cho trẻ em trong gia đình nghèo, trẻ em khuyết tật, trẻ em không nơi nương tựa.

Với mục tiêu không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau, thành phố đã đạt những thành tựu đáng kể trong giáo dục, đặc biệt là giải quyết tình quyết tình trạng chênh lệch giữa các khu vực. Đà Nẵng là một trong 6 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập "Hội đồng trẻ em" vào năm 2019. Trong đó, quận Hải Châu là một trong những quận, huyện đầu tiên trên cả nước có Hội đồng trẻ em cấp quận và Liên đội Phù Đổng (quận Hải Châu) là liên đội đầu tiên có Hội đồng trẻ em cấp trường. Tại đây, các em được bày tỏ quan điểm của mình về những vấn đề tại địa phương. Với khả năng sử dụng kỹ thuật số, trẻ em và trẻ em vị thành niên có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra các giải pháp mới đến nhà hoạch định chính sách và các bên cung cấp dịch vụ trên địa bàn.

Ông Trương Thanh Dũng – Phó Chủ tịch UBND quận Hải Châu cho biết, những năm qua, để đảm bảo và cải thiện cuộc sống cho trẻ em dễ bị tổn thương, UBND quận và các phường trên địa bàn đã vận động hơn 4 tỷ đồng cho hơn 6.000 lượt trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được chăm sóc, trợ giúp trong lĩnh vực y tế, giáo dục, hướng nghiệp. Đồng thời, tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức của toàn xã hội đối với dịch vụ công hỗ trợ, can thiệp đối với các trường hợp trẻ em bị xâm hại có nguy cơ bạo lực, bóc lột, bỏ rơi, đặc biệt trẻ em bị xâm hại tình dục. Qua đó, người dân mạnh dạn tham gia tư vấn miễn phí của tổng đài quốc gia và đường dây nóng của thành phố.

Bên cạnh các mô hình "Ngôi nhà an toàn", "Điểm công tác xã hội", "Phường làm tốt công tác xã hội với trẻ em", Dự án "Bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi nguy cơ xâm hại tình dục qua môi trường mạng" của Tổ chức Tầm nhìn thế giới, Diễn đàn trẻ em với chủ đề "Điều em muốn nói"... địa phương cũng tập trung tuyên truyền các chính sách đối với trẻ em, các quy định của Luật trẻ em và các chế tài xử lý các hành vi vi phạm quyền trẻ em, xâm hại trẻ em, các kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ mình trước những ảnh hưởng tiêu cực liên quan đến trẻ em, kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng sử dụng mạng internet...

Tuy nhiên, trước sự phát triển của công nghệ thông tin, kỹ thuật số, trẻ em lại càng dễ có nguy cơ đối mặt với những rủi ro tiềm tàng của nạn nhân xâm hại trên môi trường mạng. Tình trạng băt nạt trực tuyến qua SMS (tin nhắn) và mạng xã hội cũng đang gia tăng, với con số cứ 6 trẻ độ tuổi trung học phổ thông thì có 1 em là nạn nhân. 

Theo ông Trần Công Nguyên - Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố, quá trình đô thị hóa nhanh chóng ở Đà Nẵng đang gây áp lực lên cơ sở hạ tầng, dịch vụ và không gian công cộng, ảnh hưởng đến môi trường, an toàn của trẻ em và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cần thiết. Biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh cũng đã có những tác động tiêu cực đối với trẻ em và trẻ vị thành niên. Tình trạng tiếng ồn có xu hướng gia tăng, năng lực thu gom, xử lý rác thải chưa hiệu quả ảnh hưởng đến thành phố. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 đã gây ra những tác động mạnh mẽ và gây thiệt hại rất lớn đến nền kinh tế của thành phố, tạo thêm áp lực đối với các gia đình và trẻ em, nhất là đối với các hộ nghèo và cận nghèo trong trung và dài hạn do mất việc làm hoặc giảm thu nhập...

Báo cáo phân tích tình hình trẻ em và vị thành niên thành phố Đà Nẵng cũng chỉ ra nguy cơ các nhóm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, nhất là trẻ khuyết tật, trẻ em nhập cư và trẻ em hộ nghèo - những nhóm trẻ này cần nhận được sự quan tâm hơn nữa. Do các trường mầm non công lập chưa đáp ứng nhu cầu nên trẻ em phải theo học tại các cơ sở mầm non tư thục, tạo thêm gánh nặng tài chính cho các gia đình nhập cư nghèo. Đặc biệt, tình trạng suy dinh dưỡng thể thấp còi vẫn là một vấn đề thách thức đối với thành phố, cùng với đó tỷ lệ béo phì và thừa cân ở trẻ em khu vực thành thị ngày càng gia tăng, với 8,9% trẻ em dưới 5 tuổi được xác định béo phì. Tỷ lệ thừa cân và béo phì ở học sinh tiểu học tại các quận nội thành là 6,7% và số lượng trẻ em trai bị béo phì và thừa cân có xu hướng nhiều hơn trẻ em gái.

Bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam trao quà cho các em học sinh tiêu biểu tại thành phố. Ảnh: Công Tâm

Tại lễ công bố Báo cáo SitAn, bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam đánh giá cao sự cam kết của thành phố Đà Nẵng đối với trẻ em, thể hiện ở nhiều khía cạnh, ví dụ mức trợ giúp xã hội bằng tiền mặt của Đà Nẵng, đặc biệt để trợ giúp trẻ em và gia đình có hoàn cảnh khó khăn, là cao hơn 1.3 lần so với mức chuẩn quốc gia. Đà Nẵng là một trong sáu tỉnh, thành phố trong cả nước thành lập “Hội đồng trẻ em” vào năm 2019, một cơ chế quan trọng để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em. Tuy nhiên, có những thách thức mới nổi mà Đà Nẵng đang cần phải giải quyết như thiên tai do biến đổi khí hậu, đảm bảo tiếp cận giáo dục mầm non trong các khu công nghiệp,  tỷ lệ béo phì gia tăng ở trẻ em và thanh thiếu niên và các vấn đề an toàn trẻ em trên môi trường mạng...

"Báo cáo phân tích tình hình trẻ em và trẻ vị thành niên được công bố hôm nay là một mốc quan trọng đối với Đà Nẵng trong tiến trình trở thành thành phố thân thiện với trẻ em - là nơi trẻ em được đặt ở vị trí trung tâm trong phát triển kinh tế xã hội. Các thành phố thực hiện điều đó thông qua việc đảm bảo rằng các chính sách và ngân sách của thành phố lấy trẻ em làm trung tâm, bằng cách đo lường những tiến bộ đạt được và cam kết chịu trách nhiệm về việc cải thiện các chỉ số chính liên quan tới trẻ em, bằng cách đảm bảo tất cả mọi hoạt động kể trên đều có sự tham gia, đóng góp ý kiến của trẻ em và thanh thiếu niên.

Các vấn đề liên quan tới trẻ em và đô thị là cam kết toàn cầu của UNICEF. Chúng tôi rất vui được đóng góp chuyên môn kỹ thuật và thúc đẩy mạng lưới để trao đổi kinh nghiệm và các phương pháp thực tiễn hiệu quả giữa các thành phố với nhau. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng Đà Nẵng để mở rộng quan hệ đối tác với các nhà hoạch định chính sách, các đối tác, trẻ em và thanh thiếu niên để cùng chung tay hướng tới xây dựng thành phố thân thiện với trẻ em." Bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam khẳng định.

Vân Anh